بديع الزمان فروزانفر

792

شرح مثنوى شريف ( فارسى )

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ . ( اى گروه مومنان خدا را اجابت كنيد و نيز رسول را آن گاه كه شما را بدان چه زندگى بخش است دعوت مىكند . ) الانفال ، آيه‌ى 24 . مفسرين ، اين حيات را به ايمان و اسلام و قرآن و جهاد و هر چه حق و صواب باشد توجيه كرده‌اند ، صوفيان مىگويند مقصود تصفيه‌ى قلب است از هر نيتى كه معلول است و اخلاص حقيقى در آن ملاحظه نشده است ، بعضى نيز آن را عبارت از زندگى به حق و يا ولايت شمرده‌اند ، ابو القاسم قشيرى مىگويد در مورد عابدان ، زنده شدن به طاعت و نسبت به عالمان ، حيات است بدلايل ربوبيت و در حق مومنان و موحدان ، نور موافقت و فروغ توحيد است ، تفسير مولانا ازين همه روشن تر و دل انگيز تر است . تفسير امام فخر رازى ، ج 4 ، ص 532 ، حقائق سلمى ، لطايف الاشارات از ابو القاسم قشيرى ، نسخه‌ى عكسى ، بيان السعادة ، طبع ايران ، ج 1 ، ص 315 . هين كه اسرافيل وقت‌اند اوليا * مرده را ز يشان حيات است و حيا جان هر يك مرده‌اى از گور تن * بر جهد ز آوازشان اندر كفن گويد اين آواز ز آوازها جداست * زنده كردن كار آواز خداست ما بمرديم و به كلى كاستيم * بانگ حق آمد همه برخاستيم بانگ حق اندر حجاب و بىحجاب * آن دهد كو داد مريم را ز جيب اى فناتان نيست كرده زير پوست * باز گرديد از عدم ز آواز دوست حجاب : اين كلمه را به صورت اماله ( حجيب ) بخوانيد ، درين نسخه ( يعنى نسخه‌ى موزه‌ى قونيه ) و چاپ ليدن كه مبتنى بر نسخه‌هاى ديرينه‌ى مثنوى است ، كلمات مماله به صورت اصلى نوشته شده است . مصراع دوم از بيت ( 1934 ) اشاره است بقصه‌ى آبستنى مريم كه بنا به اكثر روايات ، جبرئيل در